Ondersteuning voor huurders met beperking bij huurdersbelangenorganisaties bijeenkomsten?

Bijeenkomsten georganiseerd door woningcorporaties voor huurders zijn welkom.
De vraag is echter of huurders met beperking of huurders die bijvoorbeeld anderstalig zijn, deze kunnen/ mogen bij wonen met ondersteuning van een gebarentolk of andersoortig ondersteuning.
Wanneer de woningcorporatie dit weigert is de vraag of er sprake is van een nalatigheid ten aanzien van de zorgplicht naar de huurders toe.
Of dat een woningcorporaties elke vorm van ondersteuning aan huurder met beperking mag (beleidsmatig) weigeren.
In het VN verdrag voor handicap dat op 14 juli 2016 in werking is gesteld, zegt onder andere dat : - De overheid moet de burgerlijke en politieke rechten uit het VN-verdrag handicap direct in de praktijk brengen. Bijvoorbeeld het recht om niet gediscrimineerd te worden en het recht om te mogen stemmen. De economische, sociale en culturele rechten mag de overheid geleidelijk aan verwezenlijken. Zoals het recht op onderwijs, het recht op wonen en het recht op zorg.- ( bron: https://www.mensenrechten.nl/nl/vn-verdrag-handicap)
De overheid die ook de gemeenten bevat, in dit geval met de prestatieafspraken, zou in feite de woningcorporaties moeten verplichten om ondersteuning te bieden aan huurders met beperking.
Dit onderwerp moet ook in de prestatieafspraken opgenomen worden.

Voor slechthorende / doven geldt dat zij in aanmerking kunnen komen voor een vergoeding voor tolkuren. De woonvereniging hoeft hier mijn inziens dus geen actie voor te ondernemen. Immers als de mate van slechthorendheid ernstig genoeg is kunnen zij 30 tolkuren per jaar krijgen voor prive aangelegenheden. Deze tolkuren kunnen naar eigen behoefte ingevuld te worden voor diverse aangelegenheden waaronder afspraken met woonvereniging.

Inderdaad… dat is bekend wat die 30 tolkuren betreft.
Echter gaat het om de principe van de zorgplicht van de woningcorporaties.
Met name de vrijblijvendheid dat een hulpmiddel cq ondersteuning geweigerd mag worden.
Stel dat er geen aangepaste toilet is voor rolstoelgebruikers waar de bijeenkomst gehouden wordt… Wat dan? Moet die persoon dan zelf zijn eigen toilet meenemen?
Natuurlijk kan iemand zijn eigen hulpmiddel als ondersteuning inzetten, zoals het zelf regelen van een gebarentolk.
Maar hier gaat het om bijeenkomsten georganiseerd door een woningcorporaties voor haar eigen huurders.
Het blijft een goed discussiepunt.
Het VN-verdrag handicap is een goed instrument om er achter te halen in hoeverre de vrijblijvendheid geoorloofd is.

Aan de andere kant lijkt me principieel niet meer dan beleefdheid dat wie het organiseert ook deze ondersteuning zou kunnen regelen.
Men neemt zijn eigen koffie en taart ook niet mee als je uitgenodigd wordt voor een verjaardag?

Op een moment dat er een huurdersbijeenkomst zoals uitgelegd door Rumah is, zou je heel simpel kunnen aangeven dat indien er iemand is die gebruik wil maken van een tolkvoorziening of een ringleiding een ander auditief hulpmiddel wat veel slechthorende gebruiken, zou je dat heel simpel kunnen melden bij de uitnodiging, dat indien iemand wegens een beperking hulpmiddelen of een aanpassing nodig heeft om dit bij de aanmelding dan kenbaar te maken. Dan zou er heel gemakkelijk adequaat op een voorziening ingesprongen kunnen worden per geval.

En nee je neemt je eigen koffie of vlaai meestal niet mee als je wordt uitgenodigd voor een verjaardag, maar bepaalde hulpmiddelen zijn niet standaard aanwezig en juist bedoeld om mee te nemen naar een gelegenheid.
Als ik na een begrafenis ga als slechthorende zal ik toch echt wel zelf hoortoestellen mee moeten nemen, een rogier pen of microfoon meenemen kan optioneel zijn en als ik meen dat ik een begrafenis moet volgen via een gebaren of schrijftolk zal ik die ook zelf moeten regelen en meenemen.

Daar zijn juist de vergoedingen en hulpmiddelen voor. Het vergelijk van koffie of vlaai meenemen voor een verjaardag gaat daar naar mijn idee echt niet mee op.

Overigens heb ik wel vaker gemerkt dat er ook bedrijven zijn die als zij een evenement / activiteit hebben waar meerdere slechthorenden / doven zijn, dat de organisatie dan wel ook een tolk regelt.

Als je wil als corporatie dat huurders mee praten over beleid en andere woongerelateerde zaken is het natuurlijk belangrijk dat mensen kunnen meedoen. Dan zorg je ervoor dat dergelijke bijeenkomsten optimaal gefaciliteerd worden. Uiteraard hoort daar de beoordeling bij of een en ander ook proportioneel is. Ik denk dat het inhuren van een gebarentolk zeker voor een enkele bijeenkomst proportioneel is. Daarbij mag de corporatie die een bijeenkomst organiseert zich afvragen hoeveel mensen niet zullen komen omdat zij met een gehoorbeperking te maken hebben. Je hoeft daarvoor niet stokdoof te zijn, ook mensen met een beperkte gehoorbeperking kunnen dit soort bijeenkomsten aan zich voorbij laten gaan om dat zij deze onvoldoende kunnen volgen.

Ik heb dat meegemaakt bij een ledenvergadering van Huurdersvereniging Op het Zuiden. De betreffende ledenvergadering is bijgewoond door een schrijftolk. De hele vergadering is toen ondertiteld. De reacties van de aanwezigen waren zeer positief. Niet alleen de mevrouw met een zware gehoorbeperking heeft de vergadering goed kunnen volgen maar ook de mensen met een beperkte gehoorbeperking . Daar hebben wij veel complimenten van mogen ontvangen. Daaruit bleek, en dat hadden wij ons nooit gerealiseerd, dat bij onze reguliere vergaderingen de aanwezigen vaak moeite hadden met het volgen van de vergadering. Eigenlijk zouden we iedere keer een schrijftolk moeten inhuren. De kosten van het inhuren van een schrijftolk gaat over enkele tientjes. Ik realiseer mij nu weer (opnieuw) dat wij daar als horende te weinig bij stil staan. Natuurlijk moet je kijken naar de kosten, frequentie en dus proportionaliteit. Maar als je samen een stap verder wil komen dan kom je daar wel uit. Onderstaand een kaartje van het RIVM met een overzicht van de beperking in horen per wijk in Heerlen in 2016 (voorbeeld). Schrik niet van de percentages.

https://www.rivm.nl/media/smap/gehoorbeperking.html?gemeente=Heerlen

50

Ik heb niet het idee dat er corporaties zijn die moedwillig mensen beletten naar bijeenkomsten te komen. Sterker nog, ik denk dat zij het toejuichen als er meer huurders aanwezig zouden zijn als er iets georganiseerd wordt. Alleen is dit iets wat tussen de oren moet landen bij de mensen die het organiseren.

Ook wij als huurdersorganisaties maken ons hier schuldig aan. Maar de vraag is hoe ga je dit weg zetten binnen je organisatie, en zijn al deze hulpmiddelen steeds noodzakelijk. Want wij hebben het nu alleen steeds over mensen met een gehoor beperking. Maar wat als er volgende week een blinde huurder aanklopt lid wordt en zegt ik wil alle documenten graag in braille ontvangen. Gaan wij dan hier ook iets in betekenen.

Ik denk dat wij dit alles in goede proporties moeten bekijken. Ik begrijp dat er een groep mensen zijn die door hun beperking een aantal zaken moeilijker of niet kunnen volgen.

Maar de vraag is wie hiervoor verantwoordelijk is. En deze verantwoording ook op die plek neer te leggen waar deze hoort. Je kunt als organisatie kijken naar de ruimte waar je iets organiseert of deze enkele minimale eisen heeft qua bereikbaarheid. Maar ik denk dat er ook een vorm is van eigen verantwoordelijkheid van deelnemers.

Mensen met een beperking kunnen gebruik maken van verschillende potjes volgens mij.

Een voorbeeld. Als je naar het hoogste orgaan van je gemeente gaat de gemeenteraadsvergadering dan is er geen tolken dienst aanwezig maar worden er ook geen stukken in braille geschreven. Dit dienen mensen zelf te organiseren.

Of dit de juiste weg is mag iedereen voor zich zelf invullen.

Maar de vraag wat wij ons moeten stellen “ Doen wij het anders organiseren als huurdersorganisaties dan corporaties” nemen wij wel deze mensen dan mee?

Bij de huurdersparticipatie is het logisch dat het motto dat “iedereen (lees: in ieder geval elke huurder of woningzoekende) moet kunnen meedoen” geldt. Alshet nodig is moeten daarvoor de juiste faciliteiten worden geboden. En als altijd geldt dat niemand is gehouden aan het onmogelijke, maar wel verplichting heeft om het mogelijke te realiseren.

Dus van zowel de huurdersorganisaties, de verhuurders en de gemeenten mag worden verlangt dat zij hun steentje bijdragen om iedereen in de gelegenheid te stellen aan overleggen en andere activiteiten mee te doen. Als blijkt dat er partijen zijn die dat niet zo vanzelfsprekend vinden, dan is het misschien toch wenselijk dat er in de Prestatieafspraken iets over afgesproken wordt. Maar ik mag toch hopen dat dit niet nodig is.

Top, de reacties die ik hier lees!
Het is niet zozeer de onwil of de onwetendheid of organisaties ‘verplicht’ zijn om ondersteuning te bieden ( in welke vorm dan ook) aan huurders met functiebeperking.
Belangrijk is dat de organisaties faciliteiten (kunnen) bieden waardoor huurders met of zonder beperking de mogelijkheid krijgen om ook bijeenkomsten of/en congressen optimaal te kunnen en mogen volgen.
Als de genodigde om extra ondersteuning vraag is het niet meer dan normaal om met een open mind in gesprek te gaan om samen te bekijken wat mogelijk is en niet bij voorbaat al de toegang te ontzeggen.
Beide partijen zijn verantwoordelijk voor om in gesprek te gaan en samen te bekijken wat de mogelijkheden zijn voor extra ondersteuning.
Op deze manier komt men elkaar tegemoet en ontstaat er een positief leerproces.
We moeten niet streven naar een doodlopende weg waar allerlei (wettelijke) verplichtingen of prestatieafspraken noodgedwongen ingezet moet worden om de toegankelijkheid te kunnen waarborgen.
In deze tijd hebben we onze mond vol over participatie. Zelfs de overheid heeft er een wet van gemaakt: De Participatiewet.
Mensen met een verminderde leervaardigheden ( bv.verstandelijk beperking) of taal -en leesproblematiek of anderstaligen, die daarnaast ook een functiebeperking kunnen hebben, ervaren vaak dat de weg naar hulp voor ondersteuning moeizaam verloopt.
Het is helaas niet voor iedereen een gegeven weg om voor zichzelf te kunnen invullen wat betreft het vragen om ondersteuning.

Mijn ervaring is dat de meeste congressen en bijeenkomsten steevast aankondigen in hun uitnodigingen dat extra ondersteuning voor mensen met functiebeperking mogelijk is en dit ook bespreekbaar is.
In onze sterk communicatieve maatschappij willen we allemaal gehoord en verhoord worden: het is alleen het inzetten van de juiste instrument dat we allemaal kunnen en mogen volgen wat er gezegd wordt.
Of het nou om een braille-ondersteuning gaat, een schrijftolk, ringleiding, de aanwezigheid van een invalidentoilet, een tolk voor anderstalig, wat dan ook.
Een goed voorbeeld die Wim heeft aangehaald over het inzetten van een schrijftolk waarbij er gebleken werd dat ook de andere aanwezigen baat bij hadden.
Vergeet niet dat er ook ouderen (huurders) aanwezig kunnen zijn, die graag betrokken willen zijn rondom bewonerszaken maar ook niet alles mee kunnen krijgen. Dan is de inzet van een schrijftolk een welkome ondersteuning! Dit is ook een leerproces voor beide partijen.
Tegenwoordig is het ook fiscaal aftrekbaar wat die aangepaste ondersteuning betreft. Het is een kwestie van een beetje huiswerk voor de financiële afdeling van de organisatie.

Kortom, het is een leerproces waarin we bevinden. Maar dan wel in een open en transparant mind!
De weg naar inclusie!